logo

Μνημεία

Κάστρο : Επάνω σε λόφο ύψους περίπου 580 μέτρων εκεί όπου υπήρχε η ακρόπολη της αρχαίας Βρένθης χτίζεται το 1254 από το πρώτο Φράγκο ηγεμόνα Ουγκω – ντε – Μπρυγέρ προκειμένου να αντιμετωπίσει τις επιδρομές των Σλάβων.Η θέση ήταν στρατηγικής σημασίας καθώς ήταν πάνω στο μοναδικό πέρασμα από όπου μπορούσε να επικοινωνήσει η περιοχή της Γορτυνίας με την Μεσσηνία , Ολυμπία και υπόλοιπη Ηλεία. Οι ιδιαίτερα απόκρημνοι  βράχοι επάνω στους οποίους χτίστηκε και η ύπαρξη του Αλφειού ποταμού στους πρόποδες του λόφου το καθιστούσαν ιδιαίτερα ισχυρό.Η πρόσβαση σε αυτό γίνεται από λιθόστρωτο μονοπάτι στην ανατολική πλευρά του λόφου , το οποίο σε φέρνει εμπρός στην μοναδική επιβλητική πύλη. Μέσα βρίσκεται το ερειπωμένο κτίριο(παλάτι-διοικητήριο) που μάλλον άνηκε στο Βαρώνο. Επάνω στο Κάστρο υπάρχει αφού προσπεράσουμε στα αριστερά μας την προτομή του Θ.Κολοκοτρώνη , έργο του 1936 το σπίτι του Κολοκοτρώνη το οποίο έζησε μετά το 1821 παράλληλα με την ενίσχυση του κάστρου προς αντιμετώπιση του Ιμπραήμ που τελικά δεν αποτόλμησε να πολιορκήσει .Άξιος μνείας είναι ένα γεγονός που αναφέρει ο Φωτάκος ο απομνημονευτής του Αγώνα “ Όταν το 1821 οι Αιγύπτιοι του Ιμπραήμ αποχωρούσαν από την Πελοπόννησο και περνούσαν από το δρόμο κάτω από το κάστρο , ο Γενναίος Κολοκοτρώνης τους αποχαιρέτησε με 21 κανονιοβολισμούς και οι αποχωρούντες επιδρομείς ανταπέδωσαν το χαιρετισμό με 9 κανονιές.”

Δίπλα στο σπίτι του Κολοκοτρώνη βρίσκεται ο Βυζαντινός ναός της Παναγίας ή  η εκκλησία του Κολοκοτρώνη όπως λέγεται από το γεγονός ότι εκεί εκκλησιαζόταν ο Γέρος του Μοριά όταν έμενε στην Καρύταινα.Χρονολογείται στον 11ο  ή 12ο αιώνα  και είναι σε άριστη κατάσταση .

Ο Νίκος Καζαντζάκης στο βιβλίο του “Ταξιδεύοντας”  θαυμάζοντας την Καρύταινα την ονομάζει “Τολέδο της Ελλάδος ” , επηρεασμένος από το ιδιαίτερο σφηνοειδές σχήμα του κάστρου της . Στεκόμενος στην αιχμηρή άκρη του κάστρου ,  όπου με απόφαση της τότε Κυβέρνησης η σημαία οφείλει να κυματίζει συνεχώς χωρίς υποστολή (εντολή η οποία τηρείται μέχρι και σήμερα) , σου κόβεται η ανάσα από την υπέροχη θέα προς όλο τον οικισμό , την πεδιάδα της Μεγαλόπολης ,το φαράγγι του Αλφειού και το όρος Μαίναλο.

avgoustaa

 

Πύργοι : α)Κάτω από τη μυτερή άκρη του κάστρου , όπου κυματίζει η Ελληνική σημαία , υψώνεται πύργος του 15 ου αιώνα , άριστα διατηρημένος , ο οποίος ήταν κατοικία Βυζαντινού άρχοντα από τις ελάχιστες που έχουν απομείνει στον τόπο μας και αποτελεί δείγμα αρχιτεκτονικής του Δεσποτάτου του Μυστρά.

mnimeia3

β) στην ανατολική πλευρά , στον “ κάτω Μαχαλά” υπάρχει πυργόσπιτο , το οποίο ήταν το χειμωνιάτικο σπίτι του Τούρκου διοικητή (Πασά).Σήμερα είναι ιδιωτική κατοικία σε άριστη κατάσταση.

 

 

mnimeia4

γ)στη δυτική πλευρά στον “πίσω μαχαλά ” άλλο πυργόσπιτο , ονομαζόμενο ο πύργος της Λεβένταινας , ήταν το καλοκαιρινό σπίτι του Τούρκου διοικητή.Η αναστήλωση ανέδειξε ένα εξαιρετικό κτίριο.

pirgos3pirgos4

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Εκκλησίες:

Στην Καρύταινα σώζονται πολλές παλαιές εκκλησίες .Ενδεικτικά αναφέρονται

Ζωοδόχος Πηγή: Εκκλησία του ενός νεκροταφείου στην ανατολική πλευρά.Χρονολογείται περίπου στα μέσα του 14 ου  αιώνα  με εξαιρετικό καμπαναριό.

 

mnimeia_3

Άγιος Νικόλαος : Εκκλησία του 13ου αιώνα , στο δεύτερο νεκροταφείο στη δυτική πλευρά , με εξαιρετικές αγιογραφίες , για τις οποίες ο Φώτης Κόντογλου εξέφρασε τον θαυμασμό του.Την εκκλησία , σύμφωνα με την παράδοση , σεβάστηκαν και οι Τούρκοι αφήνοντας τους χριστιανούς να λειτουργούν στην εκκλησία την μνήμη του Αγίου , όμως μόνο νύχτα , το ξημέρωμα να μην τους έβρισκε εκεί .Μέχρι και σήμερα τηρείται ακόμα το έθιμο αυτό στη γιορτή του Αγίου Νικολάου.

mnimeia5

Ναός Θεοφανείων (σήμερα Γενέσιο Θεοτόκου) :

Στη βάση της βυζαντινής γέφυρας του Αλφειού κολλημένο σε ένα πόδι του βρίσκεται ο ιδιαίτερα μικρός αυτός ναΐσκος.Είναι περίπου του 1440. Εδώ και αιώνες κάθε πλημμύρα του Αλφειού το πνίγει κυριολεκτικά κάτω από τα ορμητικά νερά του αλλά ακόμα δεν κατάφερε να το καταστρέψει.Ωραία εικόνα σήμερα οι γάμοι που τελούνται έξω από το εκκκλησάκι (λόγω χώρου) δίπλα στα νερά του Αλφειού.

 

mnimeia6 mnimeia12

 

 

 

 

 

 

 

 

Παναγία του κάστρου :Από τους ντόπιους λέγεται και Εκκλησία του Κολοκοτρώνη επειδή σ’ αυτή εκκλησιαζόταν ο Γέρος.Είναι στη νότια πλευρά του κάστρου δίπλα στο σπίτι του.Χρονολογείται στα μέσα βυζαντινά.Μετά την αναστήλωση είναι σε άριστη κατάσταση.

mnimeia8

Εκκλησία της Ευαγγελίστριας  : Η καθεδρική εκκλησία της Καρύταινας χτισμένη γύρω στο 1868 με ωραίο διάκοσμο  , διαφορετικό επιτάφιο του 1895 προερχόμενος από την Οδησσό , μανουάλια εξαιρετικής τέχνης από την Κων/πολη και περίτεχνο καμπαναριό.Εδώ τελούνται πολλοί γάμοι με τους νεόνυμφους να φωτογραφίζονται στα γραφικά σοκάκια της αγοράς του χωριού.

mnimeia9

Άγιος Αθανάσιος Χριστιανουπόλεως : Απέναντι από το σχολείο χτισμένη το 1905 , σε σχέδια του επιφανούς αρχιτέκτονα Αριστοτέλη Ζαχου.

mnimeia10

ΣΧΟΛΕΙΑ

Καποδιστριακό σχολείο : Ο Καποδίστριας , ως έναν από τους πρώτους στόχους του , έβαλε την ίδρυση σχολείων. Ένα  από τα πρώτα αυτά σχολεία ίδρυσε στην Καρύταινα, το οποίο εξυπηρετούσε παιδιά από περίπου είκοσι χωριά. Η μέθοδος διδασκαλίας  ήταν αλληλοδιδακτική , δηλαδή επειδή δεν υπήρχε ικανός αριθμός δασκάλων , ο δάσκαλος ανέθεται σε κάποιους μεγαλύτερους μαθητές να βοηθούν τους μικρότερους υπό την εποπτεία του. Το σχολείο ιδρύθηκε το 1830 και βρίσκεται δίπλα στον Άγιο Νικόλαο. Δυστυχώς σήμερα είναι ερείπιο.Σώζεται μόνο ένα μέρος του τοίχου με εντοιχισμένη ενημερωτική πλάκα.

Δημοτικό σχολείο : Εξαιρετικό κτίριο απέναντι από τον Άγιο Αθανάσιο ανεγέρθη περίπου το 1930.Λειτουργεί αδιαλείπτως μέχρι σήμερα

mnimeia11

ΓΕΦΥΡΙΑ

Βυζάντινη γέφυρα Αλφειού ποταμού  : Mοναδικό μνημείο Βυζαντινής αρχιτεκτονικής χτισμένο γύρω στο 1440 από το βυζαντινό Ραούλ Μανουήλ Μελική. Έχει  μήκος άνω των 50 μέτρων και στη βάση του κολλημένο το εκκλησάκι των Θεοφανείων.


gefyra3mnimeia13

 

 

 

gefyra

Γέφυρα Καρύταινας – Ατσίχολου στο Λούσιο ποτάμο :

Μονότοξο πετρόκτιστο γεφύρι των χρόνων της Τουρκοκρατίας από το οποίο μέχρι το 1950 περνούσαν και αυτοκίνητα .Τα έτη 1962 και 1966 οι βιομήχανοι Αγγελόπουλοι έφτιαξαν  σύγχρονη γέφυρα δίπλα στην παλιά και αναστήλωσαν αυτή η οποία σήμερα είναι σε άριστη κατάσταση μέσα σε ειδυλλιακό περιβάλλον

mnimeia15

Μύλοι :  Μύλοι του Χαλουλ αγά

Από τους 8 νερόμυλους της Καρύταινας ο πλέον χαρακτηριστικός είναι ο μύλος του Χαλούλ αγά στις όχθες του Αλφειού που ίσως είναι ο μοναδικός νερόμυλος στην Ελλάδα ο οποίος κινούσε συγχρόνως 4 μυλόπετρες. Τέτοια δύναμη είχαν τα νερά του Αλφειού .Σήμερα είναι εμφανείς οι τρείς μυλόπετρες και βρίσκεται σε κακή κατάσταση χωρίς όμως να είναι ερείπιο. Λειτουργούσε μέχρι και το 1999.